10/12/08 - In De Volkskrant van vandaag staat een slordig stuk over voedingssupplementen. In de kop staat ‘Voedingssupplementen werken niet tegen hart- en vaatziekten’, terwijl het artikel over de relatie met kanker gaat. Het Reformatorisch Dagblad geeft een evenwichtiger verslag.
Het gaat om twee bijzonder grote en dure studies in de Verenigde Staten waaruit blijkt dat synthetische vitamine E (400 IE), selenium (200 mcg) en vitamine C (500 mg), al of niet in combinatie met elkaar, geen preventief effect hebben tegen het ontstaan van kanker, in het bijzonder van prostaatkanker.
Deze studies staan niet op zichzelf. Er zijn meerdere uitgevoerd in het verleden. Zoals een Finse studie waaruit bleek dat 50 mg vitamine E een reductie gaf van prostaatkanker van meer dan 30% bij zware rokers (mannen).
Toch zijn dit soort onderzoeken van beperkte waarde. Vooropgesteld: elk onderzoek met voedingssupplementen is meer dan welkom, maar voor de interpretatie dienen de uitkomsten gezien te worden in een breder verband. Want, ondanks dat het om grote en dure studies gaat, wordt de orthomoleculaire zienswijze geweld aan gedaan. Zoals:
* onderzocht wordt slechts een enkelvoudige stof (of een combinatie met slechts één andere voedingsstof). In tegenstelling tot medicijnen werken voedingsstoffen samen. Dan behoort in een onderzoek óók het hele spectrum voedingsstoffen te worden betrokken.
* direct in het verlengde hiervan dient ook het voedingspatroon van de proefpersonen in het onderzoek betrokken te worden. Er kan weliswaar met een statistische truc ‘gecorrigeerd’ worden voor storende factoren, maar een variabele kan zo dominant zijn dat de te onderzoeken variabele (in deze studies de supplementen) in het niet vallen.
* in beide studies is de synthetische vorm van vitamine E gebruikt in plaats van de natuurlijke vorm. De synthetische vorm is voor de helft onwerkzaam in het lichaam en is mogelijk zelfs schadelijk.
* vitamine C is in een te geringe dosis van 500 mg gegeven. Een orthomoleculaire dosis is minstens 1000 mg en liefst hoger.
* het onderzoek start in personen op 50-jarige leeftijd. Alle chronische ziekten, ook kanker, hebben een lange aanloopperiode.
* de suppletie-periode duurde slechts 7 jaar.
* eerder onderzoek met vitamine E-suppletie bij hart- en vaatziekten bleek in de gehele populatie geen effect te hebben (HOPE-studies). Werd evenwel gekeken naar een deel van de populatie die een bepaald genetisch profiel had, dan bleek vitamine E-suppletie wel effectief. Dus een dergelijke subgroep kan ‘verdrinken’ in een hele grote populatie.
* strikt genomen gelden de onderzoeksresultaten slechts voor Amerikaanse mannen met Amerikaanse voedingsgewoonten.
Bovengenoemde bezwaren vloeien voort uit de stelling dat onderzoek met voeding en voedingssupplementen niet volgens het medisch-farmaceutisch onderzoeksmodel gedaan kan worden.
Wat ook opvalt is, dat de media erg selectief zijn in het oppakken van nieuws. Bijvoorbeeld, nauwelijks aandacht is er geweest voor het vele onderzoek, die vooral de afgelopen drie jaar in wetenschappelijke tijdschriften is gepubliceerd.